واژه‌نامه سئو

اصطلاحات سئو به زبان ساده: هر کدام با یک تعریف کوتاه، مثال واقعی، اشتباه‌های رایج و لینک به آموزش کامل. اگر وسط یک مقاله به کلمه‌ای ناآشنا رسیدی، جوابش این‌جاست.

۱۱۱ اصطلاح ۱۰ موضوع ۹۵ صفحه‌ی توضیح اختصاصی

ا

ابزار دیس‌اوو Disavow Tool ابزاری در سرچ کنسول برای اینکه به گوگل بگویید بک‌لینک‌های مشخصی را نادیده بگیرد. آموزش کامل ← اسکیما Schema Markup اسکیما یا داده‌ی ساختاریافته، کدی است که اطلاعات صفحه را به زبانی استاندارد (Schema.org) برای موتورهای جستجو توضیح می‌دهد؛ مثلاً اینکه صفحه یک مقاله… تعریف و مثال ← اسکیما FAQ FAQ Schema نشانه‌گذاری سوالات متداول برای اینکه موتور جستجو پرسش و پاسخ‌های صفحه را بفهمد. آموزش کامل ← اعتبار دامنه Domain Authority Domain Authority (DA) و Domain Rating (DR) معیارهایی هستند که شرکت‌های ابزار سئو مثل Moz و Ahrefs برای تخمین قدرت بک‌لینک‌های یک دامنه ساخته‌اند.… تعریف و مثال ← ال‌سی‌پی LCP LCP (Largest Contentful Paint) زمانی است که بزرگ‌ترین تصویر یا بلوک متنی قابل مشاهده در صفحه کامل نمایش داده می‌شود. یکی از سه معیار… تعریف و مثال ← الگوریتم پاندا Google Panda پاندا الگوریتمی بود که گوگل در فوریه‌ی ۲۰۱۱ برای پایین آوردن سایت‌های با محتوای کم‌ارزش، تکراری و مزرعه‌های محتوا معرفی کرد. از ۲۰۱۶ بخشی… تعریف و مثال ← الگوریتم پنگوئن Google Penguin پنگوئن الگوریتمی است که گوگل در آوریل ۲۰۱۲ برای مقابله با لینک‌سازی اسپم و دستکاری‌شده معرفی کرد. از نسخه‌ی ۴ در سپتامبر ۲۰۱۶ بخشی… تعریف و مثال ← الگوریتم‌های گوگل Google Algorithms سیستم‌هایی که گوگل با آن‌ها صفحه‌ها را ارزیابی و رتبه‌بندی می‌کند. آموزش کامل ← انکر تکست Anchor Text انکر تکست متن قابل کلیک یک لینک است؛ همان کلماتی که معمولاً رنگی یا زیرخط‌دار می‌بینید. گوگل از این متن می‌فهمد صفحه‌ی مقصد درباره‌ی… تعریف و مثال ← اوپن گراف Open Graph Open Graph مجموعه‌ای از متاتگ‌هاست که مشخص می‌کند وقتی لینک صفحه در تلگرام، واتس‌اپ، لینکدین، فیسبوک یا ایکس به اشتراک گذاشته می‌شود، چه عنوان،… تعریف و مثال ← ایمپرشن Impression ایمپرشن در سرچ کنسول یعنی لینک سایت شما یک بار در صفحه‌ی نتایجی که کاربر دیده نمایش داده شده است. ایمپرشن نشان می‌دهد سایت… تعریف و مثال ← ایندکس Indexing ایندکس (Indexing) مرحله‌ای است که گوگل محتوای یک صفحه‌ی خزیده‌شده را تحلیل می‌کند و در پایگاه داده‌ی عظیم خود ذخیره می‌کند تا بتواند آن… تعریف و مثال ← ایندکس اضافی Index Bloat Index Bloat یعنی تعداد زیادی صفحه‌ی کم‌ارزش، تکراری یا خودکار از سایت شما در گوگل ایندکس شده‌اند؛ صفحه‌هایی مثل آرشیو برچسب‌ها، نتایج جستجوی داخلی… تعریف و مثال ← ایندکس موبایل‌اول Mobile-First Indexing ایندکس موبایل‌اول یعنی گوگل برای ایندکس و رتبه‌بندی، نسخه‌ی موبایل سایت شما را مبنا قرار می‌دهد، نه نسخه‌ی دسکتاپ. اگر چیزی در نسخه‌ی موبایل… تعریف و مثال ← آپدیت هسته گوگل Core Update آپدیت هسته (Core Update) تغییر گسترده‌ای است که گوگل چند بار در سال در سیستم‌های اصلی رتبه‌بندی‌اش اعمال می‌کند تا ارزیابی کلی کیفیت و… تعریف و مثال ← آی‌ان‌پی INP INP (Interaction to Next Paint) می‌سنجد صفحه چقدر سریع به کلیک، لمس و تایپ کاربر واکنش نشان می‌دهد. از مارس ۲۰۲۴ جای FID را… تعریف و مثال ←

ب

پ

ت

تحقیق کلمات کلیدی Keyword Research پیدا کردن عبارت‌هایی که مخاطب واقعاً جستجو می‌کند و اولویت‌بندی آن‌ها برای تولید محتوا. آموزش کامل ← تحلیل لاگ سرور Log File Analysis تحلیل لاگ سرور یعنی بررسی فایل‌هایی که سرور در آن هر درخواست ورودی را ثبت می‌کند، تا ببینیم Googlebot واقعاً کدام صفحه‌ها را، چند… تعریف و مثال ← تگ عنوان Title Tag تگ عنوان متنی است که در کد صفحه داخل تگ title قرار می‌گیرد و معمولاً به‌عنوان لینک آبی در نتایج گوگل و عنوان تب… تعریف و مثال ← تگ کنونیکال Canonical Tag تگ کنونیکال (rel="canonical") کدی در بخش head صفحه است که به گوگل می‌گوید از بین چند نسخه‌ی تکراری یا خیلی شبیه، کدام آدرس نسخه‌ی… تعریف و مثال ← تگ نوایندکس Noindex Noindex دستوری است که به موتور جستجو می‌گوید این صفحه را در نتایج نشان نده. با متاتگ robots در بخش head صفحه یا هدر… تعریف و مثال ← تگ هرفلنگ Hreflang Hreflang ویژگی‌ای است که به گوگل می‌گوید یک صفحه نسخه‌های دیگری به زبان یا برای کشور دیگری هم دارد و هر نسخه برای کدام… تعریف و مثال ← تگ H1 و تیترها Heading Tags تگ‌های هدینگ (H1 تا H6) تیترهای یک صفحه و ساختار سلسله‌مراتبی آن را مشخص می‌کنند. H1 تیتر اصلی صفحه است و H2 و H3… تعریف و مثال ← توضیحات متا Meta Description متا دیسکریپشن خلاصه‌ای کوتاه از صفحه است که در کد head قرار می‌گیرد و گوگل ممکن است آن را زیر عنوان در نتایج جستجو… تعریف و مثال ←

ج

ح

خ

خزش Crawling خزش (Crawling) فرایندی است که ربات موتور جستجو صفحه‌های وب را پیدا و دریافت می‌کند؛ با دنبال کردن لینک‌ها، خواندن نقشه‌ی سایت و سر… تعریف و مثال ← خطاهای ۵xx 5xx Server Errors خطاهای ۵xx یعنی مشکل از سمت سرور است، نه از درخواست: خطای داخلی (500)، خطای دروازه (502)، سرویس در دسترس نیست (503) یا پایان… تعریف و مثال ← خطای ۴۰۳ 403 Forbidden خطای ۴۰۳ (Forbidden) یعنی سرور درخواست را فهمیده اما اجازه‌ی دسترسی نمی‌دهد. گوگل صفحه‌ی ۴۰۳ را مثل صفحه‌ی ناموجود در نظر می‌گیرد و ایندکسش… تعریف و مثال ← خطای ۴۰۴ 404 Not Found خطای ۴۰۴ (Not Found) کدی است که سرور وقتی صفحه‌ی درخواست‌شده وجود ندارد برمی‌گرداند. ۴۰۴ برای صفحه‌ای که واقعاً حذف شده کاملاً طبیعی است… تعریف و مثال ← خطای ۴۰۴ نرم Soft 404 Soft 404 صفحه‌ای است که برای کاربر «پیدا نشد» یا خالی است، اما سرور کد 200 (موفق) برمی‌گرداند. گوگل این تناقض را تشخیص می‌دهد،… تعریف و مثال ← خطای ۴۲۹ 429 Too Many Requests خطای ۴۲۹ (Too Many Requests) یعنی درخواست‌کننده در زمان کوتاهی بیش از حد مجاز درخواست فرستاده است. گوگل این کد را نشانه‌ی شلوغی سرور… تعریف و مثال ← خلاصه هوش مصنوعی گوگل AI Overviews AI Overviews خلاصه‌ای است که گوگل با هوش مصنوعی (مدل‌های Gemini) بالای نتایج برخی جستجوها می‌سازد و در آن به چند منبع لینک می‌دهد.… تعریف و مثال ← خوشه موضوعی Topic Cluster خوشه‌ی موضوعی روشی برای سازمان‌دهی محتواست: یک صفحه‌ی جامع (Pillar) درباره‌ی موضوع اصلی و چند صفحه‌ی جزئی درباره‌ی زیرموضوع‌ها که همه با لینک داخلی… تعریف و مثال ←

ر

ز

س

سایتیشن محلی Local Citation سایتیشن (Citation) هر جایی در وب است که نام، آدرس و تلفن کسب‌وکار شما ذکر شده؛ با لینک یا بدون لینک. دایرکتوری‌ها، نقشه‌ها، سایت‌های… تعریف و مثال ← سختی کلمه کلیدی Keyword Difficulty سختی کلمه کلیدی (KD) عددی بین ۰ تا ۱۰۰ است که ابزارهای سئو برای تخمین سختی رسیدن به صفحه‌ی اول یک عبارت نشان می‌دهند.… تعریف و مثال ← سرچ کنسول Google Search Console ابزار رایگان گوگل برای دیدن وضعیت ایندکس، کلمات، کلیک‌ها و خطاهای سایت. آموزش کامل ← سندباکس گوگل Google Sandbox سندباکس گوگل نظریه‌ای است که می‌گوید سایت‌های تازه برای چند ماه عمداً در رتبه‌های پایین نگه داشته می‌شوند. گوگل وجود چنین فیلتری را رد… تعریف و مثال ← سی‌ال‌اس CLS CLS (Cumulative Layout Shift) میزان جابه‌جایی‌های ناگهانی و غیرمنتظره‌ی عناصر صفحه هنگام بارگذاری را می‌سنجد؛ همان لحظه‌ای که می‌خواهید روی لینکی بزنید و ناگهان… تعریف و مثال ← سیستم محتوای مفید Helpful Content سیستم محتوای مفید (Helpful Content) بخشی از الگوریتم گوگل است که محتوای ساخته‌شده برای انسان را از محتوای ساخته‌شده فقط برای رتبه گرفتن جدا… تعریف و مثال ← سؤالات مرتبط گوگل People Also Ask People Also Ask (PAA) بخشی از صفحه‌ی نتایج گوگل است که سؤال‌های مرتبط با جستجوی کاربر را به شکل کشویی نشان می‌دهد. با باز… تعریف و مثال ← سئو SEO مجموعه کارهایی که باعث می‌شود صفحه‌های سایت در نتایج طبیعی موتورهای جستجو بالاتر دیده شوند. آموزش کامل ← سئو تصاویر Image SEO بهینه‌سازی تصاویر برای سرعت و دیده شدن در جستجوی تصویری گوگل. آموزش کامل ← سئو تکنیکال Technical SEO زیرساخت فنی سایت: خزش، ایندکس، سرعت، ساختار URL و داده‌های ساختاریافته. آموزش کامل ← سئو جاوااسکریپت JavaScript SEO سئو جاوااسکریپت یعنی مطمئن شدن از اینکه موتورهای جستجو محتوا و لینک‌هایی را که با جاوااسکریپت ساخته می‌شوند ببینند و ایندکس کنند. گوگل جاوااسکریپت… تعریف و مثال ← سئو خارجی Off-Page SEO کارهای بیرون از سایت که اعتبار آن را بالا می‌برند؛ مهم‌ترینش لینک‌سازی. آموزش کامل ← سئو داخلی On-Page SEO بهینه‌سازی هر چیزی که داخل خود صفحه است: محتوا، عنوان، تیترها، تصاویر و لینک‌ها. آموزش کامل ← سئو کلاه خاکستری Grey Hat SEO سئو کلاه خاکستری به روش‌هایی گفته می‌شود که در مرز قوانین گوگل قرار دارند: صراحتاً ممنوع نیستند یا تشخیصشان سخت است، اما روحشان دستکاری… تعریف و مثال ← سئو کلاه سفید White Hat SEO سئو کلاه سفید یعنی بهینه‌سازی سایت مطابق قوانین رسمی گوگل (Google Search Essentials) و با تمرکز بر ارزش واقعی برای کاربر: محتوای مفید، سایت… تعریف و مثال ← سئو کلاه سیاه Black Hat SEO روش‌هایی که قوانین گوگل را دور می‌زنند و معمولاً به جریمه ختم می‌شوند. آموزش کامل ←

ش

ص

ع

ف

ک

کدهای وضعیت HTTP HTTP Status Codes کد وضعیت HTTP عدد سه‌رقمی‌ای است که سرور همراه هر پاسخ می‌فرستد تا بگوید درخواست چه نتیجه‌ای داشت: موفق بود (2xx)، به جای دیگری… تعریف و مثال ← کد ۳۰۴ 304 Not Modified کد ۳۰۴ (Not Modified) یعنی صفحه از آخرین باری که درخواست‌کننده آن را گرفته تغییری نکرده و لازم نیست دوباره کامل دانلود شود. پشتیبانی… تعریف و مثال ← کد ۴۱۰ 410 Gone کد ۴۱۰ (Gone) یعنی صفحه عمداً و برای همیشه حذف شده و برنمی‌گردد. پیامش از ۴۰۴ صریح‌تر است، اما طبق مستندات گوگل، گوگل همه‌ی… تعریف و مثال ← کلمات LSI LSI Keywords «کلمات LSI» اصطلاحی رایج در سئو برای کلمات مرتبط و هم‌معنی است. اما LSI (Latent Semantic Indexing) یک روش قدیمی بازیابی اطلاعات است و… تعریف و مثال ← کلمه کلیدی Keyword عبارتی که کاربر در موتور جستجو تایپ می‌کند و صفحه‌ی شما باید بهترین جواب آن باشد. آموزش کامل ← کلمه کلیدی دم‌دراز Long-tail Keyword کلمه کلیدی دم‌دراز عبارتی جزئی‌تر است که جستجوی کمتری دارد اما هدف کاربر در آن روشن‌تر است؛ مثل «تغییر رنگ زمینه در ایلوستریتور» به‌جای… تعریف و مثال ←

گ

ل

لیزی لود Lazy Load Lazy Load یعنی تصاویر و iframeهایی که پایین صفحه و خارج از دید کاربر هستند، فقط وقتی بارگذاری شوند که کاربر به آن‌ها نزدیک… تعریف و مثال ← لینک داخلی Internal Link لینک داخلی لینکی است که از یک صفحه‌ی سایت شما به صفحه‌ی دیگری از همان سایت داده می‌شود. لینک‌های داخلی به گوگل کمک می‌کنند… تعریف و مثال ← لینک‌سازی شکسته Broken Link Building لینک‌سازی شکسته یعنی پیدا کردن لینک‌هایی در سایت‌های مرتبط که به صفحه‌های حذف‌شده (404) اشاره می‌کنند و پیشنهاد محتوای خودتان به‌عنوان جایگزین. صاحب سایت… تعریف و مثال ← لینک نوفالو Nofollow Nofollow مقداری برای ویژگی rel لینک است که به گوگل می‌گوید سایت لینک‌دهنده این لینک را تأیید نمی‌کند یا نمی‌خواهد اعتبارش را منتقل کند.… تعریف و مثال ← لینک‌های سمی Toxic Links «لینک‌های سمی» اصطلاحی است که ابزارهای سئو برای بک‌لینک‌های اسپم یا بی‌کیفیت به کار می‌برند. گوگل می‌گوید بیشتر این لینک‌ها را خودش نادیده می‌گیرد… تعریف و مثال ←

م

متن جایگزین تصویر Alt Text Alt Text یا متن جایگزین، توضیح کوتاهی است که در ویژگی alt تصویر نوشته می‌شود. وقتی تصویر بارگذاری نشود یا کاربر نابینا با صفحه‌خوان… تعریف و مثال ← محتوای تکراری Duplicate Content محتوای تکراری یعنی محتوای یکسان یا بسیار شبیه که در چند آدرس مختلف وجود دارد؛ چه داخل سایت خودتان، چه در سایت‌های دیگر. گوگل… تعریف و مثال ← محتوای کم‌ارزش Thin Content محتوای کم‌ارزش (Thin Content) صفحه‌ای است که ارزش واقعی کمی به کاربر می‌دهد: کپی یا بازنویسی ماشینی، صفحه‌های انبوه با قالب تکراری، توضیحات خالی… تعریف و مثال ← محتوای همیشه سبز Evergreen Content محتوای همیشه سبز (Evergreen) محتوایی است که سال‌ها مفید و جستجوشدنی می‌ماند و به یک رویداد یا زمان خاص وابسته نیست؛ مثل آموزش‌های پایه،… تعریف و مثال ← محتوای YMYL YMYL YMYL مخفف Your Money or Your Life است؛ موضوعاتی که اطلاعات نادرست درباره‌ی آن‌ها می‌تواند به سلامت، امنیت مالی، ایمنی یا رفاه مردم آسیب… تعریف و مثال ← مسیر راهنما (بردکرامب) Breadcrumb Breadcrumb یا مسیر راهنما، ردیفی از لینک‌ها بالای صفحه است که جای صفحه را در ساختار سایت نشان می‌دهد؛ مثل «خانه / واژه‌نامه سئو… تعریف و مثال ← معیارهای حیاتی وب Core Web Vitals Core Web Vitals سه معیار گوگل برای سنجش تجربه‌ی واقعی کاربر در صفحه است: سرعت نمایش محتوای اصلی (LCP)، سرعت واکنش به کلیک و… تعریف و مثال ← معیار E-E-A-T E-E-A-T تجربه، تخصص، اعتبار و اعتماد؛ چارچوبی که ارزیاب‌های کیفیت گوگل با آن محتوا را می‌سنجند. آموزش کامل ← موجودیت Entity موجودیت (Entity) در سئو یعنی هر «چیز» مشخص و قابل شناسایی: یک شخص، برند، مکان، محصول یا مفهوم. گوگل به‌جای اینکه فقط کلمات را… تعریف و مثال ← مهمان‌نویسی Guest Post مهمان‌نویسی یعنی نوشتن مقاله برای سایت دیگری در حوزه‌ی کاری خودتان، معمولاً همراه با معرفی نویسنده و لینک به سایت شما. اگر برای مخاطب… تعریف و مثال ← میانگین جایگاه Average Position میانگین جایگاه (Average Position) در سرچ کنسول میانگین بالاترین جایگاهی است که سایت شما در هر نمایش در نتایج گرفته است. عددی مفید برای… تعریف و مثال ←

ن

نامک (Slug) URL Slug نامک (Slug) بخش انتهایی و قابل‌خواندن آدرس یک صفحه است؛ مثلاً در آدرس /seo-glossary/url-slug/، بخش url-slug نامک است. نامک خوب کوتاه، توصیفی و ثابت… تعریف و مثال ← نپ (نام، آدرس، تلفن) NAP NAP مخفف Name, Address, Phone است؛ یعنی نام، آدرس و شماره‌ی تلفن کسب‌وکار. در سئوی محلی، یکسان بودن این سه مورد در سایت، پروفایل… تعریف و مثال ← نتایج غنی Rich Results نتایج غنی (Rich Results) نتایجی در گوگل هستند که علاوه بر عنوان و توضیحات، اطلاعات اضافه مثل ستاره‌ی امتیاز، قیمت، موجودی، تصویر یا مسیر… تعریف و مثال ← نتایج محلی گوگل Local Pack Local Pack بخشی از صفحه‌ی نتایج گوگل است که برای جستجوهای مکانی (مثل «دندانپزشک نزدیک من» یا «کافه در ونک») یک نقشه و معمولاً… تعریف و مثال ← نرخ پرش و نرخ تعامل Bounce Rate در GA4، نرخ تعامل (Engagement Rate) درصد جلسه‌هایی است که تعاملی بوده‌اند و نرخ پرش (Bounce Rate) دقیقاً برعکس آن است: درصد جلسه‌هایی که… تعریف و مثال ← نرخ تبدیل Conversion Rate نرخ تبدیل درصد بازدیدکنندگانی است که کار مورد نظر شما را انجام می‌دهند: خرید، ثبت فرم، عضویت در خبرنامه یا تماس. سئو بدون تبدیل… تعریف و مثال ← نرخ کلیک CTR درصد کسانی که نتیجه‌ی شما را در گوگل دیده‌اند و روی آن کلیک کرده‌اند. آموزش کامل ← نقشه سایت XML XML Sitemap نقشه سایت XML فایلی است که فهرست آدرس‌های مهم سایت را در اختیار موتورهای جستجو می‌گذارد تا آن‌ها را سریع‌تر پیدا کنند. نقشه سایت… تعریف و مثال ← نوبوست NavBoost سیستم گوگل که از داده‌ی کلیک و رفتار کاربران برای تنظیم رتبه‌ها استفاده می‌کند. آموزش کامل ←

ه

این واژه‌نامه برای چه کسی است؟

اگر تازه سئو را شروع کرده‌ای، احتمالاً در هر مقاله به چند کلمه‌ی انگلیسی و فنی برمی‌خوری: Crawl Budget، Canonical، Anchor Text و… این واژه‌نامه کمک می‌کند بدون گم شدن در مقاله‌های طولانی، معنی دقیق هر اصطلاح را در چند دقیقه بفهمی و بعد اگر خواستی، از لینک «آموزش کامل» عمیق‌تر شوی.

هر صفحه چه چیزی دارد؟

  • تعریف کوتاه: جواب مستقیم در چند خط.
  • مثال واقعی: از سایت‌های فارسی و همین سایت.
  • اشتباه‌های رایج: چیزهایی که در پروژه‌های واقعی زیاد دیده‌ام.
  • روش بررسی: کجای سرچ کنسول یا کدام ابزار را نگاه کنی.
  • اصطلاح‌های مرتبط و مسیر یادگیری: تا بدانی قدم بعدی چیست.

از کجا شروع کنم؟

اگر یادگیری سئو را از صفر شروع می‌کنی، رودمپ سئو مسیر قدم‌به‌قدم را نشان می‌دهد و این واژه‌نامه کنارش مثل یک دیکشنری همراه است. برای بررسی سایت خودت هم چک‌لیست تعاملی سئو را امتحان کن.

واژه‌نامه به‌طور مرتب کامل‌تر می‌شود. اگر اصطلاحی را پیدا نکردی، پیشنهادش را بفرست.