جواب کوتاه: Yoast SEO (یوست سئو) محبوب‌ترین افزونه‌ی سئو وردپرس است که عنوان و توضیحات متا، نقشه سایت XML، اسکیما، کنونیکال، بردکرامب و فایل llms.txt را برای شما می‌سازد و هنگام نوشتن، محتوا را از نظر سئو و خوانایی بررسی می‌کند. برای راه‌اندازی درستش کافی است «پیکربندی اولیه» را کامل کنید، در تنظیمات آرشیوهای اضافه را ببندید، الگوی عنوان‌ها را درست کنید و نقشه سایت را به سرچ کنسول بدهید. در این آموزش همه‌ی این مراحل را با نسخه‌ی فعلی یوست (سری 28) قدم‌به‌قدم انجام می‌دهیم.
خود همین سایت هم با یوست سئو کار می‌کند؛ پس هر تنظیمی که این‌جا می‌بینید را روی یک سایت واقعی امتحان کرده‌ام. این آموزش بخشی از مرحله‌ی «سئو تکنیکال و وردپرس» در رودمپ سئو است و اگر تازه شروع کرده‌اید، قبلش سئو چیست؟ و سئو داخلی را بخوانید.
یوست سئو چیست و دقیقا چه کاری انجام می‌دهد؟
یوست یک افزونه‌ی رایگان وردپرس است (با نسخه‌ی پریمیوم پولی) که دو نقش اصلی دارد:
- کارهای فنی خودکار: ساخت تگ عنوان و توضیحات متا، نقشه سایت XML، تگ کنونیکال، اسکیما به صورت یک گراف یکپارچه، تگ‌های Open Graph برای اشتراک در تلگرام و شبکه‌های اجتماعی، بردکرامب و فایل llms.txt.
- راهنمای نوشتن: هنگام نوشتن هر مطلب، با چراغ‌های سبز، نارنجی و قرمز می‌گوید عبارت کلیدی، طول متن، تیترها، لینک‌ها و خوانایی متن در چه وضعیتی است.
نکته‌ی مهم این است که بخش اول یعنی تنظیمات فنی، اثر واقعی روی سئو دارد و بخش دوم فقط یک چک‌لیست کمکی است. چراغ سبز یوست به معنی رتبه گرفتن نیست؛ جلوتر توضیح می‌دهم کدام پیشنهادهایش را جدی بگیرید و کدام را نه.
یوست رایگان کافی است یا پریمیوم بخریم؟
برای بیشتر سایت‌های فارسی، نسخه‌ی رایگان کاملا کافی است. همه‌ی کارهای فنی مهم در نسخه‌ی رایگان انجام می‌شود:
| قابلیت | رایگان | پریمیوم |
|---|---|---|
| عنوان و توضیحات متا، پیش‌نمایش گوگل | دارد | دارد |
| نقشه سایت XML، کنونیکال، noindex | دارد | دارد |
| اسکیما (گراف Person/Organization، مقاله، صفحه) | دارد | دارد |
| بردکرامب و فایل llms.txt | دارد | دارد |
| تحلیل سئو و خوانایی | یک عبارت کلیدی | چند عبارت کلیدی + هم‌معنی‌ها |
| مدیریت ریدایرکت | ندارد | دارد |
| پیشنهاد لینک داخلی و پیدا کردن صفحات یتیم | ندارد | دارد |
| تولید عنوان و متا با هوش مصنوعی | ندارد | دارد |
اگر سایت بزرگی دارید که مدام آدرس صفحه‌ها عوض می‌شود، مدیریت ریدایرکت پریمیوم واقعا وقت را کم می‌کند. ولی برای ریدایرکت می‌توانید از افزونه‌ی رایگان Redirection یا مستقیم از فایل .htaccess هم استفاده کنید (آموزش ریدایرکت ۳۰۱ دسته‌جمعی را ببینید).
چرا نسخه‌ی نال (کرک‌شده) یوست را نصب نکنید؟
نسخه‌های «دانلود رایگان پریمیوم» که در سایت‌های ایرانی پخش می‌شوند، معمولا قدیمی‌اند، به‌روزرسانی امنیتی نمی‌گیرند و گاهی کد مخرب یا لینک مخفی دارند. افزونه‌ی سئو به همه‌ی صفحه‌های سایت دسترسی دارد؛ یعنی یک کد آلوده در آن می‌تواند به کل سایت لینک اسپم تزریق کند یا آن را به سایت دیگری ریدایرکت کند. اگر قابلیت‌های پریمیوم را لازم ندارید، نسخه‌ی رایگان رسمی از مخزن وردپرس امن‌ترین انتخاب است.
نصب یوست سئو
- در پیشخوان وردپرس به افزونه‌ها ← افزودن بروید.
- عبارت Yoast SEO را جستجو کنید و افزونه‌ی رسمی با نویسنده‌ی Team Yoast را نصب و فعال کنید.
- اگر قبلا افزونه‌ی سئوی دیگری مثل Rank Math یا All in One SEO داشته‌اید، اول از مسیر Yoast SEO ← ابزارها ← درون‌ریزی و برون‌بری داده‌هایش را منتقل کنید و بعد افزونه‌ی قبلی را غیرفعال کنید. دو افزونه‌ی سئو هم‌زمان یعنی دو عنوان، دو کنونیکال و دو اسکیما در هر صفحه.
نسخه‌های جدید یوست حداقل به وردپرس 6.9 نیاز دارند؛ اگر وردپرس شما قدیمی‌تر است، اول وردپرس را به‌روز کنید (و قبلش بکاپ بگیرید).
پیکربندی اولیه (First-time configuration)
بعد از فعال‌سازی، یوست شما را به بخش پیکربندی اولیه در داشبورد خودش می‌برد. این مرحله را رد نکنید؛ پنج قدم کوتاه دارد:
- بهینه‌سازی داده‌های سئو: یوست همه‌ی صفحه‌ها را یک بار بررسی می‌کند و جدولی به اسم indexables می‌سازد. در سایت‌های بزرگ چند دقیقه طول می‌کشد؛ صبر کنید تا تمام شود.
- معرفی سایت: انتخاب کنید سایت متعلق به یک سازمان است یا یک شخص. برای برند شخصی (مثل همین سایت) گزینه‌ی شخص را بزنید و کاربر مربوطه را انتخاب کنید؛ برای شرکت و فروشگاه، سازمان را با نام و لوگو.
- پروفایل‌های اجتماعی: آدرس صفحه‌ی اینستاگرام، تلگرام، X، یوتیوب و لینکدین را وارد کنید. این‌ها در اسکیما به شکل sameAs قرار می‌گیرند و به گوگل کمک می‌کنند موجودیت شما را بشناسد.
- تنظیمات ردیابی و خبرنامه: اختیاری است.
- پایان: از این‌جا به بعد بقیه‌ی کارها در بخش تنظیمات انجام می‌شود.
تنظیمات یوست سئو قدم‌به‌قدم
همه‌ی تنظیمات در مسیر Yoast SEO ← تنظیمات هستند و چهار بخش اصلی دارند: عمومی، انواع محتوا، دسته‌ها و برچسب‌ها، و پیشرفته.
عمومی: ویژگی‌های سایت (Site features)
این‌جا قابلیت‌های یوست را روشن یا خاموش می‌کنید. پیشنهاد من:
- نقشه‌های سایت XML: روشن.
- داده‌های Open Graph و کارت‌های X: روشن، مگر افزونه‌ی دیگری همین کار را انجام دهد.
- llms.txt (در بخش ابزارهای هوش مصنوعی): روشن. یوست فایل را خودش می‌سازد و هر هفته به‌روز می‌کند. اثرش روی گوگل ثابت نشده، ولی هزینه‌ای هم ندارد. درباره‌اش در llms.txt چیست؟ نوشته‌ام.
- تحلیل سئو و خوانایی: روشن. اگر خوانایی برای زبان فارسی به کارتان نمی‌آید، می‌توانید خاموشش کنید.
- لینک‌شمار متنی: روشن؛ تعداد لینک‌های داخلی هر نوشته را در فهرست نوشته‌ها نشان می‌دهد و برای پیدا کردن صفحات یتیم مفید است.
عمومی: اطلاعات پایه سایت (Site basics)
- نام سایت: همان نام برند که می‌خواهید در نتایج گوگل دیده شود.
- جداکننده عنوان: خط تیره یا خط عمودی؛ تفاوتی در رتبه ندارد، فقط ظاهر عنوان است.
- تصویر سایت: تصویری که وقتی صفحه‌ای عکس شاخص ندارد، در اشتراک‌گذاری نمایش داده می‌شود.
عمومی: اتصال به سایت‌ها (Site connections)
کد تأیید سرچ کنسول گوگل، بینگ و یاندکس را می‌توانید این‌جا وارد کنید. اگر سرچ کنسول را با DNS تأیید کرده‌اید، این بخش لازم نیست. آموزش کامل اتصال را در آموزش سرچ کنسول نوشته‌ام.
انواع محتوا (Content types)
برای هر نوع محتوا (نوشته‌ها، برگه‌ها، محصولات و …) سه تصمیم بگیرید:
- نمایش در نتایج جستجو: برای نوشته‌ها و برگه‌ها روشن. برای انواع محتوایی که صفحه‌ی مستقل ارزشمندی ندارند (مثلا اسلایدرها یا فرم‌ها) خاموش کنید تا noindex شوند و از نقشه سایت هم حذف شوند.
- الگوی عنوان و متا: پیش‌فرض یوست
%%title%% %%page%% %%sep%% %%sitename%%است و برای بیشتر سایت‌ها مناسب است. اگر نام برندتان طولانی است، می‌توانید %%sitename%% را از الگوی نوشته‌ها حذف کنید تا عنوان در نتایج گوگل بریده نشود. - نوع اسکیما: برای نوشته‌های وبلاگ «مقاله» (Article یا BlogPosting) و برای برگه‌ها «صفحه وب».
دسته‌ها و برچسب‌ها
دسته‌بندی‌هایی که توضیح و محتوای کافی دارند را در نتایج نگه دارید. اما برچسب‌ها در بیشتر سایت‌های فارسی صدها صفحه‌ی تکراری و کم‌ارزش می‌سازند؛ اگر برای برچسب‌ها توضیح اختصاصی ننوشته‌اید، نمایش برچسب‌ها در نتایج جستجو را خاموش کنید. این یکی از ساده‌ترین راه‌های جلوگیری از ایندکس بلوت و هدر رفتن بودجه خزش است.
پیشرفته (Advanced)
- بهینه‌سازی خزش (Crawl optimization): چیزهایی مثل لینک‌های shortlink، فیدهای اضافه و پارامترهای بی‌مصرف را از خروجی سایت حذف می‌کند. برای سایت‌های بزرگ مفید است؛ اما گزینه‌ها را یکی‌یکی و با دقت فعال کنید، چون حذف فیدها روی اپ‌ها یا سرویس‌هایی که از فید استفاده می‌کنند اثر دارد.
- بردکرامب: اگر قالب شما از بردکرامب یوست پشتیبانی می‌کند، روشنش کنید. هم به کاربر کمک می‌کند و هم اسکیمای BreadcrumbList را می‌سازد.
- بایگانی نویسنده: در سایت‌های تک‌نویسنده خاموش کنید؛ صفحه‌ی نویسنده عملا نسخه‌ی تکراری صفحه‌ی وبلاگ است. در سایت‌های چندنویسنده روشن بماند و برای هر نویسنده بیوگرافی بنویسید (به E-E-A-T کمک می‌کند).
- بایگانی تاریخ: تقریبا همیشه خاموش.
- بایگانی قالب‌ها (Format archives): خاموش.
- صفحات ویژه: الگوی عنوان صفحه‌ی جستجوی داخلی و صفحه‌ی 404. یوست صفحه‌ی جستجوی داخلی را خودش noindex می‌کند.
- صفحات رسانه (Media pages): خاموش بماند. در این حالت آدرس پیوست‌ها به خود فایل تصویر ریدایرکت می‌شود و صدها صفحه‌ی خالیِ «فقط یک عکس» ایندکس نمی‌شوند.
- RSS: یک لینک به مطلب اصلی در انتهای فید اضافه می‌کند تا اگر سایتی محتوای شما را خودکار کپی کرد، حداقل به شما لینک بدهد.
بهینه‌سازی هر نوشته با جعبه‌ی یوست
زیر ویرایشگر هر نوشته (یا در نوار کناری ویرایشگر بلوک) جعبه‌ی یوست را می‌بینید. مهم‌ترین بخش‌هایش:
عبارت کلیدی کانونی (Focus keyphrase)
عبارتی که می‌خواهید این صفحه برایش دیده شود. قبل از انتخابش تحقیق کلمات کلیدی را انجام دهید و مطمئن شوید صفحه‌ی دیگری از سایت روی همین عبارت کار نمی‌کند، وگرنه دچار هم‌نوع‌خواری کلمات کلیدی می‌شوید. یوست اگر عبارت کلیدی را قبلا در نوشته‌ی دیگری استفاده کرده باشید، هشدار می‌دهد.
پیش‌نمایش گوگل: عنوان سئو، نامک و توضیحات متا
- عنوان سئو: عبارت کلیدی را ترجیحا اول عنوان بیاورید و یک دلیل برای کلیک اضافه کنید (عدد، سال، مزیت). نوار رنگی زیر فیلد طول عنوان را بر اساس پیکسل نشان می‌دهد؛ اگر نارنجی شد یعنی احتمالا در نتایج بریده می‌شود.
- نامک (Slug): کوتاه، انگلیسی یا فارسی، بدون حروف اضافه. نامک را بعد از انتشار عوض نکنید مگر با ریدایرکت 301. راهنمای کامل در URL Slug چیست؟.
- توضیحات متا: حدود ۱۲۰ تا ۱۵۵ کاراکتر، با یک خلاصه‌ی واقعی از جواب و یک دعوت به کلیک. گوگل در بسیاری از جستجوها متن را خودش از داخل صفحه انتخاب می‌کند؛ پس توضیحات خوب احتمال انتخاب را بالا می‌برد ولی تضمین نمی‌کند.
برای تست سریع عنوان و توضیحات قبل از انتشار، از ابزار پیش‌نمایش نتیجه گوگل هم می‌توانید استفاده کنید.
تحلیل سئو: کدام هشدارها را جدی بگیرید؟
جدی بگیرید:
- نبود عبارت کلیدی در عنوان سئو و مقدمه.
- نبود هیچ لینک داخلی یا لینک خارجی.
- تصویر بدون متن جایگزین (Alt).
- توضیحات متای خالی یا خیلی کوتاه.
- عبارت کلیدی تکراری با نوشته‌ی دیگر.
لازم نیست وسواس داشته باشید:
- چگالی کلمه کلیدی: تکرار مصنوعی عبارت کلیدی برای سبز کردن چراغ، متن را خراب می‌کند و هیچ کمکی به رتبه نمی‌کند.
- حداقل تعداد کلمات: متن باید به اندازه‌ی جواب دادن به نیت جستجو بلند باشد، نه بیشتر.
- عبارت کلیدی در همه‌ی تیترها: طبیعی بنویسید؛ از کلمات مرتبط و هم‌معنی استفاده کنید.
تحلیل خوانایی و زبان فارسی
پشتیبانی یوست از فارسی کامل نیست؛ بعضی بررسی‌های خوانایی برای فارسی فعال نمی‌شوند یا دقیق نیستند. ضمن این‌که اگر در نوشتن از نیم‌فاصله استفاده نکنید (مثلا «می شود» به جای «می‌شود»)، یوست ممکن است عبارت کلیدی را درست تشخیص ندهد. اصول خوانایی را رعایت کنید (پاراگراف کوتاه، تیتر کافی، جمله‌ی ساده)، ولی چراغ خوانایی را معیار نهایی ندانید.
زبانه‌ی پیشرفته در جعبه‌ی یوست
- اجازه به موتورهای جستجو برای نمایش این نوشته: برای صفحه‌هایی مثل تشکر از خرید، صفحه‌های تست یا محتوای خیلی کم، «خیر» را بزنید تا noindex شوند.
- URL کنونیکال: فقط وقتی پر کنید که این صفحه نسخه‌ی تکراری صفحه‌ی دیگری است. در حالت عادی خالی بماند تا یوست خودش کنونیکال درست را بگذارد.
- عنوان بردکرامب: اگر عنوان نوشته طولانی است، یک نسخه‌ی کوتاه برای بردکرامب بنویسید.
زبانه‌های اجتماعی و اسکیما
در زبانه‌ی اجتماعی می‌توانید عنوان، توضیح و تصویر جداگانه برای اشتراک در تلگرام و شبکه‌های اجتماعی بگذارید. در زبانه‌ی اسکیما نوع صفحه (مثلا صفحه‌ی درباره ما یا تماس) و نوع مقاله را مشخص می‌کنید. یوست همه‌ی این اطلاعات را در یک گراف واحد JSON-LD کنار هم می‌گذارد؛ پس معمولا به افزونه‌ی اسکیمای جداگانه نیاز ندارید. اگر هم داشتید، مطمئن شوید اسکیمای تکراری تولید نمی‌کند.
نقشه سایت یوست
یوست نقشه‌ی سایت را در آدرس /sitemap_index.xml می‌سازد و برای هر نوع محتوا یک زیرنقشه دارد. سه کار انجام دهید:
- آدرس نقشه را باز کنید و ببینید فقط صفحه‌هایی که واقعا می‌خواهید ایندکس شوند در آن هستند.
- نقشه را در سرچ کنسول، بخش Sitemaps، ثبت کنید.
- آدرس نقشه را در فایل robots.txt هم بنویسید.
هر نوع محتوایی که در تنظیمات «نمایش در نتایج جستجو» را برایش خاموش کنید، خودکار از نقشه سایت هم حذف می‌شود.
ابزارهای یوست
در Yoast SEO ← ابزارها چند ابزار کاربردی هست:
- ویرایشگر گروهی (Bulk editor): عنوان و توضیحات متای همه‌ی نوشته‌ها را در یک جدول می‌بینید و ویرایش می‌کنید. در نسخه‌های جدید جستجو و فیلتر هم دارد؛ برای پیدا کردن صفحه‌های بدون توضیحات متا عالی است.
- ویرایشگر فایل: فایل robots.txt و .htaccess را از داخل وردپرس ویرایش می‌کند. قبل از هر تغییری در .htaccess، محتوای فعلی را جایی ذخیره کنید؛ یک خطای کوچک کل سایت را از دسترس خارج می‌کند.
- درون‌ریزی و برون‌بری: انتقال تنظیمات بین سایت‌ها و درون‌ریزی داده از افزونه‌های سئوی دیگر.
داشبورد یوست، Site Kit و قابلیت‌های هوش مصنوعی
در داشبورد یوست می‌توانید افزونه‌ی Site Kit گوگل را وصل کنید تا آمار سرچ کنسول (نمایش، کلیک، CTR و جایگاه) و گوگل آنالیتیکس را کنار امتیازهای سئو و خوانایی هر صفحه ببینید. این برای پیدا کردن صفحه‌هایی که نمایش زیاد ولی کلیک کم دارند خیلی مفید است؛ درباره‌ی بهبودشان در CTR چیست؟ نوشته‌ام.
در نسخه‌های سری 28 هم یوست قابلیتی به اسم Abilities اضافه کرده که به ابزارها و عامل‌های هوش مصنوعی اجازه می‌دهد داده‌های سئوی نوشته‌ها را بخوانند و عنوان و توضیحات متا را به‌روز کنند. این قابلیت هنوز بیشتر برای توسعه‌دهنده‌ها و سایت‌های بزرگ است، ولی نشان می‌دهد مسیر افزونه‌های سئو به کدام سمت است.
اشتباهات رایج در استفاده از یوست
- نصب هم‌زمان یوست و یک افزونه‌ی سئوی دیگر.
- استفاده از نسخه‌ی نال‌شده‌ی پریمیوم.
- رها کردن پیکربندی اولیه؛ نتیجه‌اش اسکیمای ناقص Person یا Organization است.
- ایندکس ماندن برچسب‌ها، بایگانی تاریخ و بایگانی نویسنده در سایت تک‌نویسنده.
- پر کردن دستی فیلد کنونیکال در همه‌ی نوشته‌ها.
- عوض کردن نامک نوشته‌های قدیمی بدون ریدایرکت.
- تکرار مصنوعی عبارت کلیدی فقط برای سبز شدن چراغ.
- یکسان نوشتن عنوان سئو و توضیحات متا برای چند صفحه.
چک‌لیست سریع راه‌اندازی یوست
- نصب نسخه‌ی رسمی و حذف افزونه‌ی سئوی قبلی (بعد از درون‌ریزی داده‌ها).
- تکمیل پیکربندی اولیه: شخص یا سازمان، لوگو، پروفایل‌های اجتماعی.
- روشن کردن نقشه سایت، Open Graph و llms.txt.
- تنظیم الگوی عنوان برای نوشته‌ها و برگه‌ها.
- noindex کردن برچسب‌ها (اگر توضیح اختصاصی ندارند)، بایگانی تاریخ و قالب‌ها.
- خاموش نگه داشتن صفحات رسانه.
- روشن کردن بردکرامب (اگر قالب پشتیبانی می‌کند).
- ثبت
sitemap_index.xmlدر سرچ کنسول. - بررسی صفحه‌های بدون توضیحات متا با ویرایشگر گروهی.
سوالات متداول آموزش یوست
یوست بهتر است یا رنک مث؟
هر دو کارهای اصلی سئو را به خوبی انجام می‌دهند. یوست سبک‌تر و محافظه‌کارتر است و قابلیت‌های جدید را با احتیاط اضافه می‌کند؛ رنک مث در نسخه‌ی رایگان امکانات بیشتری دارد. اگر سایت شما با یکی از این دو درست کار می‌کند، عوض کردنش به خودی خود رتبه را تغییر نمی‌دهد.
چرا توضیحات متایی که در یوست نوشتم در گوگل نمایش داده نمی‌شود؟
گوگل توضیحات متا را فقط یک پیشنهاد می‌داند و اگر فکر کند بخش دیگری از صفحه به جستجوی کاربر نزدیک‌تر است، همان را نشان می‌دهد. توضیحات را دقیق‌تر و مرتبط‌تر با نیت جستجوی اصلی بنویسید و چند هفته صبر کنید.
چراغ سبز یوست یعنی صفحه رتبه می‌گیرد؟
نه. یوست فقط چند معیار ساده‌ی درون‌صفحه را بررسی می‌کند. رتبه به کیفیت و کامل بودن محتوا، تجربه‌ی کاربر، اعتبار سایت و بک‌لینک‌ها بستگی دارد که هیچ‌کدام در چراغ یوست دیده نمی‌شوند.
یوست سایت را کند می‌کند؟
اثر یوست روی سرعت بخش کاربری سایت ناچیز است؛ بیشتر کارش در پیشخوان انجام می‌شود. اگر سایت کند است، علت را در قالب، افزونه‌های سنگین یا هاست جستجو کنید. راهنمای کامل در بهینه‌سازی سرعت سایت.
چطور از رنک مث یا افزونه‌ی دیگر به یوست مهاجرت کنم؟
از سایت بکاپ بگیرید، یوست را نصب کنید، از مسیر ابزارها ← درون‌ریزی و برون‌بری ← درون‌ریزی از افزونه‌های دیگر داده‌ها را منتقل کنید، چند صفحه را از نظر عنوان، متا و کنونیکال بررسی کنید و بعد افزونه‌ی قبلی را غیرفعال کنید.
اگر سوالی درباره‌ی تنظیمات یوست داشتید، در بخش نظرات بپرسید. قدم بعدی رودمپ، سئو تکنیکال است.
ارسال دیدگاه