جواب کوتاه: برای فارسی نوشتن در ایلوستریتور (نسخه‌ی ۲۰۱۹ به بعد) سه کار کنید: ۱) از مسیر Edit › Preferences › Type گزینه‌ی Middle Eastern & South Asian را فعال و نرم‌افزار را یک بار ببندید و باز کنید؛ ۲) در پنل Paragraph (کلید Alt+Ctrl+T) از منوی سه‌خط گزینه‌ی Middle Eastern & South Asian Single-line Composer را انتخاب کنید؛ ۳) جهت پاراگراف را روی Right-to-Left بگذارید. اگر این گزینه‌ها خاکستری و غیرفعال بودند، بخش «گزینه‌ها غیرفعال است» را پایین‌تر بخوانید.
راه سریع: اگر نسخه‌ی شما گزینه‌ی خاورمیانه را ندارد یا فقط چند کلمه لازم دارید، از ابزار رایگان تبدیل متن فارسی برای فتوشاپ و ایلوستریتور استفاده کنید: متن را بنویسید، کپی کنید و در برنامه بچسبانید.
اغلب کسانی که تازه ایلوستریتور را نصب می‌کنند، با اولین تایپ فارسی می‌بینند حروف جدا از هم و برعکس نمایش داده می‌شوند. دلیلش این است که ایلوستریتور به‌صورت پیش‌فرض موتور نوشتاری زبان‌های راست‌به‌چپ را فعال نکرده است. خبر خوب اینکه در نسخه‌های جدید، بدون هیچ نرم‌افزار جانبی و فقط با چند تنظیم ساده درست می‌شود.
فارسی‌نویسی در ایلوستریتور در سه قدم
قدم ۱: فعال کردن زبان‌های خاورمیانه
- منوی Edit را باز کنید و روی Preferences بروید. (در مک: منوی Illustrator › Settings یا Preferences)
- گزینه‌ی Type را انتخاب کنید.
- در بخش Language Options، گزینه‌ی Middle Eastern & South Asian را فعال کنید. (در نسخه‌های قدیمی‌تر نام این گزینه Show Indic Options است.)
- روی OK بزنید و ایلوستریتور را یک بار کامل ببندید و دوباره باز کنید.
قدم ۲: انتخاب کامپوزر خاورمیانه
- پنل Paragraph را باز کنید: کلیدهای Alt+Ctrl+T (در مک Option+Cmd+T) یا از منوی Window › Type › Paragraph.
- روی آیکون سه‌خط (منوی پنل) در گوشه‌ی بالای پنل کلیک کنید.
- گزینه‌ی Middle Eastern & South Asian Single-line Composer را انتخاب کنید. (گزینه‌ی Every-line Composer هم کار می‌کند و برای پاراگراف‌های طولانی چینش بهتری می‌دهد.)
قدم ۳: راست‌به‌چپ کردن پاراگراف
در همان منوی پنل Paragraph، گزینه‌ی Right-to-Left Paragraph Direction را فعال کنید. با این کار نقطه، ویرگول و علامت سؤال هم سر جای درستشان در انتهای جمله قرار می‌گیرند.
حالا ابزار Type (کلید T) را بردارید و فارسی بنویسید. اگر متن از قبل نوشته شده، اول آن را انتخاب کنید و بعد تنظیمات قدم ۲ و ۳ را اعمال کنید.
گزینه‌های Middle Eastern غیرفعال یا خاکستری است؛ چه کنم؟
این پرتکرارترین سؤالی است که زیر همین مقاله پرسیده شده. معمولاً یکی از این دلیل‌ها را دارد:
- ایلوستریتور را بعد از قدم ۱ دوباره باز نکرده‌اید. تنظیم زبان فقط بعد از اجرای دوباره‌ی برنامه اعمال می‌شود.
- نسخه‌ی نصب‌شده پشتیبانی عربی ندارد. در اپلیکیشن Creative Cloud، از تنظیمات (Preferences › Apps) زبان پیش‌فرض نصب را روی English (with Arabic support) یا نسخه‌ی Middle East بگذارید و ایلوستریتور را دوباره نصب کنید. در بیشتر موارد همین کار مشکل را کامل حل می‌کند.
- متنی انتخاب نشده یا ابزار Type فعال نیست. گزینه‌های پنل Paragraph فقط وقتی فعال‌اند که یک متن یا ابزار تایپ انتخاب شده باشد.
- نسخه‌ی خیلی قدیمی (مثل CS6) دارید. این نسخه‌ها کامپوزر خاورمیانه ندارند و باید از روش «فارسی‌نویس» (پایین‌تر) استفاده کنید.
مشکلات رایج دیگر و راه‌حل‌ها
| مشکل | راه‌حل |
|---|---|
| حروف جدا از هم نوشته می‌شوند | کامپوزر را روی Middle Eastern Single-line یا Every-line بگذارید (قدم ۲) |
| متن از چپ شروع می‌شود و نقطه به اول جمله می‌رود | Right-to-Left Paragraph Direction را فعال کنید (قدم ۳) |
| به جای حروف، مربع نمایش داده می‌شود | فونت انتخاب‌شده حروف فارسی ندارد؛ یک فونت فارسی مثل وزیرمتن، ایران‌سنس یا یکان انتخاب کنید |
| اعداد انگلیسی نمایش داده می‌شوند | در پنل Character، گزینه‌ی Digits را روی Farsi بگذارید (بعد از فعال شدن قابلیت‌های خاورمیانه) |
| بعد از تغییر فونت، حروف دوباره به هم می‌ریزد | متن را انتخاب کنید و کامپوزر و جهت پاراگراف را دوباره اعمال کنید |
| متن فارسی در خروجی SVG برعکس می‌شود | قبل از خروجی، متن را با Type › Create Outlines به منحنی تبدیل کنید |
| در کلمه‌های ترکیبی فارسی و انگلیسی ترتیب به هم می‌ریزد | بخش انگلیسی را در یک باکس متن جدا بنویسید یا جهت پاراگراف را دوباره بررسی کنید |
روش قدیمی: فارسی‌نویسی با نرم‌افزار جانبی (CS6 و قدیمی‌تر)
در نسخه‌های قدیمی ایلوستریتور که کامپوزر خاورمیانه ندارند، تنها راه استفاده از نرم‌افزارها یا ابزارهای «فارسی‌نویس» است. متن را در این ابزارها تایپ می‌کنید، خروجی مخصوص نرم‌افزارهای ادوبی را کپی می‌کنید و در ایلوستریتور می‌چسبانید. این روش کار می‌کند، اما متن بعداً قابل ویرایش راحت نیست؛ پس اگر امکانش را دارید، نسخه‌ی جدیدتر ایلوستریتور را نصب کنید.
ویدیوی آموزشی
مراحل فارسی‌نویسی در ایلوستریتور را به‌صورت ویدیویی هم در کانال یوتیوب DANIAL TV آموزش داده‌ام.
سؤالات متداول
آیا برای فارسی نوشتن در ایلوستریتور به نرم‌افزار فارسی‌نویس نیاز دارم؟
نه، در نسخه‌های ۲۰۱۸ به بعد کافی است تنظیمات زبان خاورمیانه و کامپوزر را فعال کنید. فارسی‌نویس فقط برای نسخه‌های خیلی قدیمی لازم است.
این روش در مک هم کار می‌کند؟
بله. فقط مسیر تنظیمات در مک از منوی Illustrator شروع می‌شود و کلید میان‌بر پنل Paragraph، Option+Cmd+T است.
در فتوشاپ هم همین مشکل را دارم؛ راه‌حلش چیست؟
منطق کار در فتوشاپ مشابه است. راهنمای کاملش را در فارسی نوشتن در فتوشاپ نوشته‌ام.
اگر هیچ‌کدام از راه‌ها جواب نداد چه کنم؟
نسخه‌ی دقیق ایلوستریتور، سیستم‌عامل و مشکلی که می‌بینید را در بخش دیدگاه‌ها بنویسید تا راهنمایی‌تان کنم.
من وقتی میخام ذخیره کنم میگه error traditional arabic و ذخیره نمیکنه چی باید کنم
ممنون از شما
متاسفانه نرم افزار من قسمت right to left-left to right رو نداره
چیکار باید بکنم
سلام
ممنون از سایت خوبت
من این گزینه right to left رو اصن ندارم.
از نسخه ۲۰۲۰ هم استفاده می‌کنم.
ممنون مشیم راهنماییم کنید.
ممنون از راهنمایی تان استفاده کردیم.
خواستم تشکر کنم این اطلاعات خیلی به دردم خورد .ممنونم از شما
سلام. خیلی ممنون. مقاله‌ی مفیدی بود.
عشق منی دمت گرم در به در دنبال راهش بودم 💙
دمتون گرم
ممنون
بسیار عالی بود
مطلب شما مشکل من رو رفع کرد🌷🌷
ممنون از آموزش جامع و کاملتون
تو 2019 علی الظاهر گزینه ی راست به چپ رو نداره و وقتی یه کاراکتر لاتین بکار ببرید میاد اول جمله
سلام ، تشکر عالی بود
دم شما گرمممم
آب در کوزه بود و ما همش تشنه لبان میگشتیم
هزارتا سایت این تنظیمات داخل برنامه رو گفته بودن
اما اصلا نه حواس خودم به زبان حین نصب بود نه جای دیگه نوشته بود
خلاصه خسته نباشید
خیلی عالی بود واقعا تشکررر
بعضی اوقات هم مشکل از فونت هست.
من الان یه ساعت بود ده تا راه رفته بودم درست نشده بود و با اینکه نسخه عربی هم نصب کرده بودم مشکل داشت.
فونت رو عوض کردم اوکی شد
ممنون عالی بود، با تشکر
عالی بود ممنون کلی به کار آمد:))))))
بسیار سپاسگذارم
مرسی، جواب داد 🙂
نرم افزار من گزینه Right To Left Paragraph Direction رو نداره چیکار کنم ؟
خیلی ممنون خیر ببینی